Kabina koparki stojącej latem na placu budowy, ciągnik pracujący przez wiele godzin w polu czy autobus poruszający się w miejskim ruchu stawiają przed wentylacją inne wymagania niż samochód osobowy. W takich zastosowaniach cyrkulacja powietrza w pojazdach wpływa na warunki pracy operatora, działanie ogrzewania i klimatyzacji oraz skuteczne odprowadzanie ciepła z wymienników.
Z artykułu dowiesz się:
-
jakie zadania spełnia wentylacja w pojazdach specjalistycznych,
-
czym różni się wentylator osiowy od dmuchawy promieniowej,
-
co wpływa na obieg powietrza w kabinie,
-
gdzie wykorzystuje się wentylatory i dmuchawy SPAL,
-
na co zwrócić uwagę podczas dopasowywania urządzenia.
Zapraszamy do lektury!
Cyrkulacja powietrza w pojazdach - dlaczego jest potrzebna?
Samo schłodzenie lub ogrzanie powietrza nie wystarczy, jeśli nie zostanie ono skutecznie rozprowadzone. Zadaniem układu wentylacyjnego jest wymuszenie przepływu przez odpowiednie elementy instalacji i skierowanie strumienia tam, gdzie jest potrzebny. W kabinie oznacza to między innymi przepływ powietrza przez parownik klimatyzacji lub nagrzewnicę, a następnie jego rozprowadzenie przez kanały i nawiewy. Obieg powietrza w kabinie maszyny wpływa więc bezpośrednio na tempo chłodzenia lub ogrzewania wnętrza oraz możliwość kierowania nawiewu na operatora czy szyby. Znaczenie ma również chłodzenie elementów znajdujących się poza kabiną. Wentylator może wymuszać przepływ przez skraplacz klimatyzacji albo inny wymiennik, gdy naturalny pęd powietrza jest niewystarczający.
Wentylacja pojazdów specjalistycznych pracuje w trudnych warunkach
Maszyny budowlane, rolnicze, autobusy czy pojazdy komunalne często pracują przez wiele godzin przy niewielkiej prędkości jazdy lub pozostają w miejscu. Nie można więc zakładać, że przepływ powietrza powstający podczas jazdy wystarczy do chłodzenia wymienników. Wentylacja pojazdów specjalistycznych musi być dopasowana do konstrukcji maszyny i warunków jej eksploatacji. Kurz, wysoka temperatura, długi czas pracy i ograniczona przestrzeń montażowa dodatkowo zwiększają wymagania stawiane podzespołom. Spadek wydajności wentylacji nie zawsze oznacza natomiast awarię samej dmuchawy. Przyczyną mogą być zabrudzone filtry, niedrożne kanały, zanieczyszczony wymiennik, problem z regulacją obrotów albo ograniczony przepływ na wlocie lub wylocie.
Dmuchawa promieniowa czy wentylator osiowy?
Oba urządzenia wymuszają ruch powietrza, ale robią to w inny sposób. Z tego powodu pełnią odmienne zadania w pojeździe. Wentylator osiowy przemieszcza powietrze zasadniczo równolegle do osi obrotu wirnika. Takie rozwiązanie sprawdza się tam, gdzie potrzebny jest duży przepływ przez stosunkowo otwartą przestrzeń. Wentylatory osiowe wykorzystuje się między innymi przy skraplaczach klimatyzacji i innych wymiennikach ciepła. Dmuchawa promieniowa zasysa powietrze w pobliżu osi wirnika, a następnie kieruje je na zewnątrz w kierunku promieniowym. Lepiej radzi sobie z oporami tworzonymi przez kanały, filtry, parownik czy nagrzewnicę. Z tego powodu jest często stosowana do wymuszania przepływu w instalacjach kabinowych. Nie warto więc oceniać tych konstrukcji wyłącznie na podstawie ilości przemieszczanego powietrza. Liczą się również opory instalacji oraz miejsce montażu.
Systemy HVAC w pojazdach specjalnych a komfort operatora
Skrót HVAC oznacza ogrzewanie, wentylację i klimatyzację. Wszystkie te funkcje łączy przepływ powietrza, bez którego nawet sprawny parownik lub nagrzewnica nie zapewnią odpowiednich warunków w kabinie. Systemy HVAC w pojazdach specjalnych muszą dostarczyć powietrze do odpowiednich stref wnętrza. Latem liczy się skuteczne chłodzenie kabiny operatora, zimą ogrzewanie oraz nawiew pomagający usuwać zaparowanie szyb. Na odczuwalne warunki wpływa przy tym nie sama temperatura. Znaczenie ma prędkość strumienia, rozmieszczenie nawiewów, czystość filtrów i możliwość regulacji pracy dmuchawy. Operator spędzający kilka godzin w kabinie szybko zauważy różnicę między równomiernym nawiewem a sytuacją, w której zimne lub ciepłe powietrze dociera wyłącznie do jednej części wnętrza.
Systemy wentylacji w pojazdach roboczych wymagają dopasowania
Przy wymianie wentylatora lub dmuchawy nie wystarczy sprawdzić średnicy urządzenia. Parametry elektryczne i konstrukcyjne muszą odpowiadać instalacji pojazdu.
Przed zakupem warto sprawdzić:
-
napięcie zasilania - w pojazdach spotyka się między innymi instalacje 12 V i 24 V,
-
rodzaj urządzenia - osiowy lub promieniowy,
-
kierunek przepływu oraz sposób zabudowy,
-
wymiary i punkty mocowania,
-
liczbę prędkości lub sposób sterowania,
-
parametry przepływu wymagane przez daną instalację.
W przypadku wentylatora osiowego istotne jest także ustalenie, czy ma pracować jako wersja ssąca, czy tłocząca. Określenia opisują sposób zabudowy względem wymiennika i kierunek przemieszczania powietrza.
Dmuchawy SPAL do pojazdów i wentylatory SPAL - gdzie się sprawdzają?
SPAL jest producentem rozwiązań wykorzystywanych w układach wentylacji i chłodzenia pojazdów. Poszczególne konstrukcje są przeznaczone do konkretnych zadań, dlatego przed zakupem trzeba uwzględnić parametry całej instalacji. Dmuchawy SPAL do pojazdów mogą pracować w układach nawiewu, ogrzewania i klimatyzacji, gdzie powietrze musi przejść przez wymiennik oraz kanały. Występują między innymi wersje pojedyncze i podwójne oraz urządzenia z regulacją kilku prędkości. Z kolei wentylatory SPAL w konstrukcji osiowej znajdują zastosowanie przy wymiennikach ciepła. W zależności od zabudowy dostępne są rozwiązania ssące i tłoczące. Takie rozróżnienie pozwala dopasować urządzenie do miejsca, w którym ma wymuszać przepływ.
Wentylatory i dmuchawy w sklepie Celcjusz
W sklepie Celcjusz dostępna jest rozbudowana kategoria urządzeń przeznaczonych do wymuszania przepływu powietrza. Znajdują się w niej wentylatory osiowe, dmuchawy promieniowe oraz nagrzewnice, w tym rozwiązania marek SPAL, SIROCO, General Cab, Kalori i Eberspaecher. Szczególnie szeroką grupę stanowią produkty SPAL. Asortyment obejmuje wentylatory osiowe oraz dmuchawy, uwzględniając urządzenia 12 V i 24 V, wersje wielobiegowe i konstrukcje przeznaczone do różnych sposobów zabudowy. Dzięki dokładnie opisanym parametrom produktów łatwiej porównać rozwiązania pod kątem konkretnej instalacji pojazdu. W razie pytań, pomagamy znaleźć odpowiedni produkt.
Zadbaj o sprawny przepływ powietrza w swojej maszynie
Dobrze zaprojektowana cyrkulacja powietrza w pojeździe wspiera pracę ogrzewania, klimatyzacji i wymienników, a operatorowi zapewnia bardziej stabilne warunki podczas wielogodzinnej pracy. Jeśli naprawiasz lub rozbudowujesz układ wentylacyjny, sprawdź parametry obecnego urządzenia i porównaj je z wentylatorami oraz dmuchawami dostępnymi w sklepie Celcjusz. Dopasowanie napięcia, konstrukcji, wymiarów i kierunku przepływu pozwoli znaleźć rozwiązanie odpowiednie do konkretnej maszyny.
FAQ - dodatkowe pytania o cyrkulację i wentylację
1. Czy mocniejsza dmuchawa zawsze poprawi wentylację kabiny?
Nie. Jeśli ograniczeniem jest zabrudzony filtr, niedrożny kanał lub źle dobrany przekrój instalacji, sama zmiana dmuchawy może nie rozwiązać problemu.
2. Czy wentylator osiowy może zastąpić dmuchawę promieniową?
Nie należy traktować ich jako bezpośrednich zamienników. Mają inną charakterystykę przepływu i inaczej radzą sobie z oporami instalacji.
3. Czy napięcie 12 V i 24 V można stosować zamiennie?
Nie. Urządzenie musi odpowiadać napięciu instalacji elektrycznej pojazdu.
4. Co może osłabić chłodzenie kabiny operatora?
Poza usterką klimatyzacji przyczyną może być słaba praca dmuchawy, zabrudzony filtr, zanieczyszczony parownik, niedrożne kanały lub niewłaściwe rozprowadzenie powietrza.
